Τι μας δίδαξαν δεκαετίες εκτροφής Chow Chow
Σκέψεις και εμπειρίες από τη διαδρομή μας στο Attraction Cyprus
Όταν ξεκινήσαμε, νομίζαμε ότι γνωρίζαμε περισσότερα
Όταν αρχίσαμε να ασχολούμαστε με την εκτροφή των Chow Chow, είχαμε ενθουσιασμό, όνειρα και μεγάλη αγάπη για τη φυλή.
Διαβάζαμε, αναζητούσαμε πληροφορίες, συζητούσαμε με άλλους εκτροφείς και προσπαθούσαμε να μάθουμε όσο το δυνατόν περισσότερα.
Πιστεύαμε ότι η γνώση θα μας προετοίμαζε για όσα θα συναντούσαμε.
Και πράγματι, η γνώση είναι απαραίτητη.
Όμως χρειάστηκε να περάσουν πολλά χρόνια για να καταλάβουμε κάτι που κανένα βιβλίο δεν μπορούσε να μας διδάξει πλήρως:
Άλλο είναι να γνωρίζεις τι πρέπει να κάνεις και άλλο να αναγνωρίζεις τη σωστή στιγμή για να το κάνεις.
Η εμπειρία δεν ήρθε ξαφνικά.
Χτίστηκε μέσα από καθημερινές παρατηρήσεις, επιτυχημένες αποφάσεις, λάθη, απογοητεύσεις και στιγμές που μας ανάγκασαν να αμφισβητήσουμε όσα πιστεύαμε ότι γνωρίζαμε.
Σήμερα, έπειτα από δεκαετίες συμβίωσης με τα Chow Chow, αισθανόμαστε ότι έχουμε μάθει πολλά.
Αλλά γνωρίζουμε επίσης πόσα ακόμη μπορούμε να μάθουμε.
Η εκτροφή δεν είναι απλώς η γέννηση κουταβιών
Στα πρώτα μας βήματα, όπως συμβαίνει συχνά, δίναμε μεγάλη σημασία στην εμφάνιση των σκύλων, στη γενεαλογία τους και στα αποτελέσματα των εκθέσεων.
Όλα αυτά εξακολουθούν να έχουν αξία.
Με τον χρόνο, όμως, καταλάβαμε ότι αποτελούν μόνο ένα μέρος της συνολικής εικόνας.
Ένας όμορφος σκύλος δεν είναι απαραίτητα και ο κατάλληλος σκύλος για εκτροφή.
Ένας πρωταθλητής δεν εγγυάται ότι θα μεταδώσει τα καλύτερα χαρακτηριστικά του στους απογόνους του.
Και δύο εξαιρετικοί σκύλοι δεν δημιουργούν υποχρεωτικά έναν εξαιρετικό συνδυασμό.
Χρειάζεται να γνωρίζεις τις γραμμές αίματος, να μελετάς τα χαρακτηριστικά που εμφανίζονται στις επόμενες γενιές και να αξιολογείς όχι μόνο την εμφάνιση, αλλά και την υγεία και τον χαρακτήρα.
Κυρίως, χρειάζεται να μπορείς να αποδεχτείς ότι μια επιλογή σου δεν έδωσε τα αποτελέσματα που περίμενες.
Η εκτροφή δεν είναι η προσπάθεια να αποδείξεις ότι είχες δίκιο. Είναι η προσπάθεια να κάνεις την επόμενη επιλογή καλύτερα.
Ο χαρακτήρας δεν φαίνεται σε μια φωτογραφία
Ένα από τα σημαντικότερα μαθήματα που πήραμε είναι ότι ο χαρακτήρας ενός Chow Chow δεν μπορεί να αξιολογηθεί από την εμφάνισή του.
Δύο σκύλοι μπορεί να μοιάζουν εντυπωσιακά και να έχουν εντελώς διαφορετικές προσωπικότητες.
Ο ένας μπορεί να είναι ήρεμος και διακριτικός.
Ο άλλος πιο εκδηλωτικός, απαιτητικός ή ανεξάρτητος.
Και οι δύο μπορεί να είναι υπέροχοι σύντροφοι.
Αρκεί να τους κατανοήσουμε.
Ζώντας με πολλές γενιές Chow Chow, μάθαμε να παρατηρούμε τις μικρές λεπτομέρειες.
Ένα βλέμμα.
Μια αλλαγή στη στάση του σώματος.
Τον τρόπο με τον οποίο ένας σκύλος πλησιάζει έναν άλλον.
Τη στιγμή που επιλέγει να απομακρυνθεί.
Αυτά που στην αρχή μπορεί να περνούσαν απαρατήρητα, με τα χρόνια έγιναν για εμάς πολύτιμες πληροφορίες.
Μάθαμε επίσης ότι δεν πρέπει να προσπαθούμε να μετατρέψουμε κάθε Chow Chow στον ίδιο σκύλο.
Ο στόχος μας δεν είναι να καταργήσουμε την προσωπικότητά του.
Είναι να το βοηθήσουμε να αναπτύξει τα καλύτερα στοιχεία της και να μάθει να ζει αρμονικά με ανθρώπους και άλλους σκύλους.
Οι σκύλοι μάς δίδαξαν περισσότερα απ' όσα τους διδάξαμε
Συχνά λέμε ότι εκπαιδεύουμε τους σκύλους μας.
Και πράγματι, τους μαθαίνουμε κανόνες, συνήθειες και τρόπους συμβίωσης.
Όμως, αν κοιτάξουμε πίσω, θα διαπιστώσουμε ότι και εκείνοι μάς εκπαίδευσαν.
Μας έμαθαν να έχουμε υπομονή.
Να μη θεωρούμε την ανεξαρτησία ανυπακοή.
Να μη συγχέουμε τον σεβασμό με τον φόβο.
Να αναγνωρίζουμε πότε ένας σκύλος χρειάζεται καθοδήγηση και πότε απλώς χρειάζεται χώρο.
Μας έμαθαν επίσης να παραδεχόμαστε ότι δεν έχουμε πάντοτε την απάντηση.
Υπήρξαν στιγμές που η καλύτερη απόφαση ήταν να περιμένουμε, να παρατηρήσουμε και να κατανοήσουμε καλύτερα αυτό που συνέβαινε.
Η εμπειρία δεν σημαίνει ότι παύεις να κάνεις ερωτήσεις.
Σημαίνει ότι μαθαίνεις να κάνεις τις σωστές ερωτήσεις.
Η πραγματική αξία μιας γενεαλογίας φαίνεται στις επόμενες γενιές
Στην εκτροφή, η γενεαλογία είναι ένα σημαντικό εργαλείο.
Μας δείχνει από πού προέρχεται ένας σκύλος, ποιοι είναι οι πρόγονοί του και ποιες γραμμές αίματος συμμετέχουν στη δημιουργία του.
Όμως ένα pedigree δεν μπορεί από μόνο του να μας πει όλα όσα θέλουμε να γνωρίζουμε.
Η πραγματική αξιολόγηση μιας εκτροφικής επιλογής χρειάζεται χρόνο.
Χρειάζεται να δεις πώς αναπτύσσονται τα κουτάβια.
Πώς εξελίσσεται ο χαρακτήρας τους.
Ποια χαρακτηριστικά εμφανίζονται ξανά στους απογόνους τους.
Και, όταν είναι δυνατόν, τι συμβαίνει στην επόμενη γενιά.
Γι' αυτό πιστεύουμε ότι ένας εκτροφέας αρχίζει να κατανοεί πραγματικά το αποτέλεσμα των επιλογών του όταν έχει την ευκαιρία να παρακολουθήσει τρεις γενιές.
Δεν είναι ένας αριθμός που προσφέρει κάποιον μαγικό τίτλο.
Είναι ένας τρόπος να θυμόμαστε ότι η εκτροφή χρειάζεται χρόνο και ότι τα αποτελέσματά της δεν κρίνονται μόνο τη στιγμή της γέννας ή σε μια έκθεση.
Το pedigree σου δείχνει από πού έρχεται ένας σκύλος. Οι επόμενες γενιές αρχίζουν να σου δείχνουν τι πραγματικά μετέδωσε.
Τα κύπελλα είναι όμορφα. Δεν είναι όμως ο τελικός σκοπός.
Οι εκθέσεις μορφολογίας αποτέλεσαν σημαντικό μέρος της διαδρομής μας.
Μας έδωσαν τη δυνατότητα να παρουσιάσουμε τους σκύλους μας, να ακούσουμε αξιολογήσεις κριτών και να συγκρίνουμε τη δουλειά μας με το πρότυπο της φυλής.
Χαρήκαμε με διακρίσεις και πρωταθλήματα.
Απογοητευτήκαμε επίσης όταν τα αποτελέσματα δεν ήταν εκείνα που περιμέναμε.
Με τα χρόνια μάθαμε να αντιμετωπίζουμε και τα δύο με μεγαλύτερη ψυχραιμία.
Μια διάκριση έχει αξία.
Αλλά δεν μετατρέπει αυτομάτως έναν σκύλο σε κατάλληλο γεννήτορα.
Ούτε η απουσία ενός τίτλου σημαίνει ότι ένας σκύλος δεν έχει αξιόλογα χαρακτηριστικά.
Η αξιολόγηση στις εκθέσεις είναι ένα χρήσιμο μέρος της πληροφόρησης που έχουμε.
Δεν πρέπει όμως να αντικαθιστά τη συνολική κρίση μας.
Στο τέλος, τα κύπελλα μένουν στο ράφι.
Οι συνέπειες των εκτροφικών μας αποφάσεων συνεχίζουν να ζουν για πολλά χρόνια.
Οι δυσκολότερες αποφάσεις είναι συχνά εκείνες που δεν φαίνονται
Όταν κάποιος βλέπει φωτογραφίες από ένα εκτροφείο, συνήθως βλέπει όμορφους σκύλους, κουτάβια, εκθέσεις και ευτυχισμένες στιγμές.
Δεν βλέπει όλες τις αποφάσεις που προηγήθηκαν.
Δεν βλέπει ένα ζευγάρωμα που αποφασίσαμε να μην πραγματοποιήσουμε.
Έναν σκύλο που, παρότι τον αγαπάμε και έχει πολλά θετικά χαρακτηριστικά, κρίναμε ότι δεν πρέπει να χρησιμοποιηθεί στην εκτροφή.
Μια περίοδο αναμονής επειδή δεν ήμασταν βέβαιοι ότι οι συνθήκες ήταν οι κατάλληλες.
Ή την ανάγκη να αλλάξουμε τα σχέδιά μας όταν η πραγματικότητα μάς έδειξε κάτι διαφορετικό από αυτό που περιμέναμε.
Αυτές οι αποφάσεις σπάνια συνοδεύονται από συγχαρητήρια.
Δεν προσφέρουν κύπελλα ούτε δημιουργούν εντυπωσιακές ανακοινώσεις.
Όμως είναι από τις σημαντικότερες αποφάσεις που παίρνει ένας υπεύθυνος εκτροφέας.
Μερικές φορές η μεγαλύτερη απόδειξη εμπειρίας δεν είναι αυτό που αποφασίζεις να κάνεις. Είναι αυτό που έχεις τη δύναμη να μην κάνεις.
Οι απώλειες αλλάζουν τον άνθρωπο
Υπάρχει μια πλευρά της ζωής με τους σκύλους που κανείς δεν μπορεί να αποφύγει.
Ο αποχωρισμός.
Όταν ζεις με έναν σκύλο για πολλά χρόνια, δεν είναι απλώς ένα ζώο που φροντίζεις.
Γίνεται μέρος της καθημερινότητάς σου.
Μαθαίνεις τις συνήθειές του, τις αντιδράσεις του, τις μικρές ιδιοτροπίες του.
Ξέρεις πότε είναι χαρούμενος, πότε θέλει την ησυχία του και πότε κάτι δεν πηγαίνει καλά.
Και όταν έρθει η στιγμή να τον αποχαιρετήσεις, δεν χάνεις απλώς έναν σκύλο.
Χάνεις ένα κομμάτι της ζωής σου.
Έχουμε ζήσει δύσκολες απώλειες.
Κάποιες ήρθαν έπειτα από χρόνια κοινής ζωής.
Άλλες ήρθαν πολύ πιο ξαφνικά απ' όσο θα μπορούσαμε να φανταστούμε.
Υπήρξαν στιγμές που αναγκαστήκαμε να πάρουμε αποφάσεις που κανένας άνθρωπος που αγαπά τα ζώα του δεν θέλει να πάρει.
Και όμως, ακόμη και τότε, η ευθύνη μας απέναντί τους δεν σταματά.
Μερικές φορές η αγάπη σημαίνει να παλέψεις όσο υπάρχει ελπίδα.
Και άλλες φορές σημαίνει να αποδεχτείς ότι η συνέχιση της ταλαιπωρίας δεν είναι πια προς όφελος του ζώου.
Αυτές οι εμπειρίες δεν σε κάνουν λιγότερο ευαίσθητο.
Σε κάνουν να καταλαβαίνεις βαθύτερα πόσο πολύτιμος είναι ο χρόνος που περνάς μαζί τους.
Η ευθύνη δεν τελειώνει όταν φύγει το κουτάβι
Ένα από τα πράγματα στα οποία δεν αλλάξαμε ποτέ την άποψή μας είναι ότι η σχέση του εκτροφέα με ένα κουτάβι δεν τελειώνει τη στιγμή που το παραδίδει στη νέα του οικογένεια.
Όταν ένα κουτάβι φεύγει από κοντά μας, έχει ήδη γίνει μέρος της δικής μας ζωής.
Το έχουμε δει να γεννιέται.
Έχουμε ξενυχτήσει δίπλα του.
Το έχουμε παρακολουθήσει να ανοίγει τα μάτια του, να κάνει τα πρώτα του βήματα και να αναπτύσσει τη δική του προσωπικότητα.
Δεν μπορούμε ξαφνικά να πάψουμε να ενδιαφερόμαστε για την πορεία του.
Γι' αυτό διατηρούμε την επικοινωνία με τις οικογένειες και προσπαθούμε να είμαστε διαθέσιμοι όταν χρειάζονται τη βοήθειά μας.
Και αν κάποτε οι συνθήκες αλλάξουν και ένας σκύλος χρειαστεί να επιστρέψει, δεν θεωρούμε ότι η ευθύνη ανήκει αποκλειστικά σε εκείνους που τον απέκτησαν.
Το ζήσαμε και με τον Bibi, που επέστρεψε κοντά μας όταν ήταν ήδη τεσσάρων ετών.
Η επιστροφή του δεν ήταν το τέλος της ιστορίας του.
Ήταν η αρχή ενός νέου κεφαλαίου, με υπομονή, φροντίδα και προσπάθεια να ξαναβρεί την ισορροπία του.
Για εμάς, αυτή είναι μία από τις πιο ουσιαστικές πλευρές της εκτροφής.
Ένας σκύλος μπορεί να αλλάξει σπίτι. Δεν παύει όμως να αποτελεί μέρος της ευθύνης μας.
Κανένας εκτροφέας δεν τα καταφέρνει μόνος του
Όταν μιλάμε για τη διαδρομή μας, χρησιμοποιούμε πάντα τον πληθυντικό.
Και υπάρχει λόγος.
Η ιστορία του Attraction Cyprus είναι η κοινή ιστορία δύο ανθρώπων.
Δύο ανθρώπων που μοιράστηκαν τον ενθουσιασμό των πρώτων βημάτων, τις χαρές των γεννήσεων, την αγωνία των δύσκολων στιγμών και τη στενοχώρια των αποχαιρετισμών.
Δεν συμφωνήσαμε πάντοτε σε όλα.
Δεν αντιμετωπίσαμε κάθε κατάσταση με τον ίδιο τρόπο.
Αλλά μάθαμε να ακούμε ο ένας τον άλλον, να συζητούμε και να παίρνουμε μαζί τις αποφάσεις.
Η εκτροφή δεν είναι μια δραστηριότητα που μπορεί να περιοριστεί σε λίγες ώρες της ημέρας.
Επηρεάζει τον τρόπο που οργανώνεις τη ζωή σου, τα ταξίδια σου, τον χρόνο σου, ακόμη και τον ύπνο σου.
Και όταν δύο άνθρωποι επιλέγουν να ακολουθήσουν αυτή τη διαδρομή μαζί, χρειάζεται να μοιράζονται όχι μόνο την αγάπη για τους σκύλους, αλλά και την ευθύνη.
Όσα καταφέραμε, όσα μάθαμε και όσα αντέξαμε είναι αποτέλεσμα αυτής της κοινής πορείας.
Η μεγαλύτερη αλλαγή έγινε μέσα μας
Αν μπορούσαμε να συναντήσουμε σήμερα τους εαυτούς μας στην αρχή αυτής της διαδρομής, πιθανότατα θα αναγνωρίζαμε τον ίδιο ενθουσιασμό.
Την ίδια αγάπη για τη φυλή.
Την ίδια επιθυμία να δημιουργήσουμε κάτι καλό.
Όμως θα βλέπαμε και δύο ανθρώπους που είχαν ακόμη πολλά να μάθουν.
Στην αρχή προσπαθούσαμε κυρίως να καταλάβουμε πώς θα γίνουμε καλύτεροι εκτροφείς.
Σήμερα καταλαβαίνουμε ότι η εκτροφή μάς βοήθησε να γίνουμε και διαφορετικοί άνθρωποι.
Πιο υπομονετικοί.
Πιο προσεκτικοί.
Λιγότερο βέβαιοι ότι γνωρίζουμε τα πάντα.
Πιο πρόθυμοι να παρατηρήσουμε πριν αποφασίσουμε.
Και περισσότερο συνειδητοποιημένοι για το βάρος κάθε επιλογής μας.
Δεν θεωρούμε ότι φτάσαμε σε κάποιο σημείο όπου δεν έχουμε τίποτε άλλο να μάθουμε.
Αντίθετα.
Ίσως το σημαντικότερο μάθημα όλων αυτών των δεκαετιών είναι ότι η εμπειρία δεν σου δίνει το δικαίωμα να σταματήσεις να μαθαίνεις. Σου δίνει την ευθύνη να συνεχίσεις.
Τι σημαίνει τελικά να είσαι εκτροφέας;
Αν μας ρωτούσε κάποιος σήμερα τι σημαίνει για εμάς η λέξη «εκτροφέας», δεν θα του απαντούσαμε με έναν αριθμό γεννών, πρωταθλημάτων ή χρόνων εμπειρίας.
Θα του μιλούσαμε για ευθύνη.
Για την ευθύνη απέναντι στη φυλή που αγαπάς.
Απέναντι στους σκύλους που ζουν μαζί σου.
Απέναντι στα κουτάβια που φέρνεις στον κόσμο.
Και απέναντι στις οικογένειες που σου εμπιστεύονται την επιλογή ενός συντρόφου για πολλά χρόνια.
Θα του λέγαμε ότι η εκτροφή απαιτεί γνώση, αλλά και ταπεινότητα.
Αποφασιστικότητα, αλλά και υπομονή.
Αγάπη, αλλά και τη δύναμη να παίρνεις δύσκολες αποφάσεις.
Και κυρίως, θα του λέγαμε ότι η εκτροφή δεν είναι κάτι που τελειώνει όταν ολοκληρωθεί μια γέννα.
Το να γεννηθούν κουτάβια είναι βιολογία. Η εκτροφή αρχίζει πολύ πριν γεννηθούν — και συνεχίζεται πολύ μετά τη στιγμή που θα φύγουν από το σπίτι σου.
Αυτό πιστεύαμε ότι θέλαμε να κάνουμε όταν ξεκινήσαμε.
Αυτό προσπαθούμε να κάνουμε μέχρι σήμερα.
Και όσο έχουμε τη δυνατότητα να συνεχίζουμε αυτή τη διαδρομή, θα εξακολουθούμε να μαθαίνουμε από τους σκύλους μας.
Γιατί τελικά, οι καλύτεροι δάσκαλοί μας ήταν πάντοτε εκείνοι.
Χάρης και Κατερίνα — Attraction Cyprus
Αυτή η διαδρομή, με τις χαρές, τις απογοητεύσεις, τις απώλειες και τις μικρές καθημερινές στιγμές της, έγινε η αφετηρία για το βιβλίο μας «Με μάτια σαν βελούδο» (With Eyes Like Velvet). Εκεί αφηγούμαστε τις πραγματικές ιστορίες πίσω από όσα μάθαμε ζώντας με τα Chow Chow.